PATENTİN SANAYİDEKİ YERİ VE ÖNEMİ

Patent, yeni olan, sanayiye uygulanabilen ve tekniğin bilinen durumunu aşan buluşlara verilen bir koruma belgesidir. En kısa tarifi ile teknik yeniliklere (buluşlara) verilen bir koruma belgesidir denebilir. Buluş ise teknik bir problemin çözümüdür.
Dünyada patent konusunun ortaya çıkması endüstri devrimine dayanır. Endüstri devrimi ile o zamana kadar üretilmiş olan bilimsel bilgiler sanayiye aktarılmış ve sadece devletin veya saray halkının kullanacağı ürünler ortaya çıkmaktadır. Devamlı yeni ürünlerin ortaya çıkması ile bu yenilikleri yapan insanlar ve kurumların korunmasına gerektirmiştir. Aksi taktirde yenilik yapanların ürünleri bu ürünler için hiçbir emek, zaman ve para harcamayanlarca da yapılacak (yani taklit edilecek) ve böylece yenilik yapanlar cezalandırılacaktı. İşte bu nedenden dolayı devletler patent kanunlarını çıkararak yenilik yapanları korumaya almışlardır.

Türkiye’de de patent kanunlarının ortaya çıkması İngiltere, ABD, Fransa,Rusya , İtalya ve Almanya’nın hemen akabinde 1879 yılına dayanır. Hatta Japonya’nın patent kanunlarını uygulamaya koyması Osmanlı’dan sonraya tekabül eder. Türkiye bu konuda o zamanki gelişmiş ülkelere paralel hareket etmişken maalesef 1995 yılına kadar çok ciddi atılımlar yapılmamıştır. 1995 yılında Türkiye’nin Avrupa Birliğine uyum yasalarından dolayı ve aynı zamanda Dünya Ticaret Örgütüne üye olmamız ile patent yasalarına gelişmiş ülke yasalarından seviyesine çıkarmıştır.

Başta patent olmak üzere fikri mülkiyet yasalarından temel amacı yenilikçiliği ve fikri üretimleri teşvik etmek ve rekabeti korumaktır. Dünyanın her yerinde taklitler olmasına karşın fikri mülkiyetin uygulandığı ülkelerde taklitler minimum seviyededir. Bundan çok daha önemlisi fikri mülkiyetin uygulandığı ülkelerde hem teknolojik gelişmeler daha hızlı olmakta, hem ticaret daha güvence altında yürümekte, hem de sanatsal bakımdan da ilerlemeler olmaktadır. Bir toplumda ne kadar çok patent başvurusu oluyorsa, yaratıcılık da o kadar ileri demektir. Bu konuda Türkiye geçte olsa bazı adımlar atmasına rağmen uygulamada özellikle patentler konusunda sanayicimiz diğer gelişmiş ülkelerin çok gerisindedir. Yani ülkemizde üretilen patent sayısı gelişmiş ülkelerin patent sayılara oranla kıyaslanmayacak kadar azdır.

Ancak son yıllarda Türk sanayisi artık üretim olarak belirli bir seviyeye gelmiştir. Artık televizyon, buzdolabı, otomobil veya takım tezgahı Türkiye’de üretilebilmektedir.Türkiye’de yapılamayan şey genel olarak bunların teknolojisini üretmektir.

Gerçi son yıllarda birkaç Türk sanayi firması kendi teknolojisi ile üretim yaptığını ve kendilerine ait patentlerinin olduğunu kamuoyuna açıklamaktır.Fakat firmaların bu tip bireysel çabaları ülkelerin gelişmesi için yeterli değildir. Genel anlamda Türk sanayicisi eski teknoloji ile üretim yapmaktadır veya Yabancı teknolojilerin lisansı ile çalışmaktadır. Yenilik yapan ve teknoloji üretebilen firma sayısı çok çok azdır.

Türkiye’nin uluslar arası arenada patent sıralamasında sonlarda olması Türkiye’de hiç buluş veya teknik yapılmadığı anlamına gelmez elbetteki. Türk sanayisinde patentlenebilecek ve tekel altına alınıp rekabet edebilecek buluşlar yapılmaktadır. Fakat sanayideki anlayışı genel olarak bir yeniliğe patent alabilmek için o yeniliğin “dünyayı yerinden oynatabilecek bir buluş niteliği taşıması gerektiği gibi yanlış bir kanı vardır. Öncelikle şu çok iyi bilinmelidir ki herhangi bir konuda teknik bir yenilik yapılmış ise, eğer bu yenilik bilindiği kadarı ile dünyada ilk ise, sanayi alanında uygulanabiliyor ise (pratiğe dökülebiliyorsa) bu yenilik (buluş) faydalı model denilen, daha çok küçük buluşlara verilen patentlerle korunabilir. Eğer yenilik ilgili alanda tekniğin bilinen durumunu aşıyorsa, yani ilgili sahada uzman bir kişinin hiçbir uğraş sarfetmeden geliştiremeyeceği bir özellik taşıyorsa bu tip buluşlara da patent verilebilir. Dolayısı ile sanayicilerimiz gerek üretim proseslerinde, gerekse ürünlerinde geliştirmiş oldukları yenilikleri patent hakları ile koruyabileceklerini bilmelidirler.


BU HABERİ SOSYAL MEDYA DA PAYLAŞ