Patent Nedir?

Bir buluş için buluş sahibine devlet tarafından verilen bir patent, buluş sahibinin izni olmadan başkalarının buluşu üretmesini, kullanmasını veya satmasını belirli bir süre boyunca engelleme hakkı vermektedir.Patentli bir buluş; tıpkı işle ilgili alınıp, satılabilen, kiralanıp, kiraya verilebilen diğer mallar gibi buluş sahibinin mülkiyeti haline gelir.
Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği doğurur. Türkiye’de alınmış bir patent, sadece Türkiye içinde sahibine hak sağlamaktadır ve patentli ürünleri başkalarının Türkiye’ye ithal etmesi durumunda, hak sahibine ithali durdurma hakkı verir.

 

Bir buluşun patent ile korunabilmesi için taşıması gereken nitelikler

a)Yenilik: Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir. Tekniğin bilinen durumu; patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgilerden oluşur.
b)Tekniğin bilinen durumunun aşılması:Buluş, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir.
c)Sanayiye Uygulanabilir Olma: Buluş, tarım dahil sanayiinin herhangi bir dalında üretilebilir veya kullanılabilir nitelikte ise, sanayiye uygulanabilir olduğu kabul edilir.

 

Patent verilemeyecek konular ve buluşlar

Buluş niteliğinde olmadıkları için patent verilemeyecek konular:
a) Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
b) Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
c) Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, Bilgisayar yazılımları;
d) Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller.
e) İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan,hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri. e) bendindeki hüküm bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz.

 

Patentle korunamayacak buluşlar:
a) Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.
b) Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.

 

Patentten doğan hakkın kapsamı

Patent hakkı sahibi, buluşun yeni, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayırım yapmaksızın patent hakkından yararlanır.Patent sahibinin, üçüncü kişiler tarafından izinsiz olarak aşağıda sayılanların yapılmasını önleme hakkı vardır:

Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması.

Patent konusu olan bir usulün kullanılması.

Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının üçüncü kişiler tarafından başkalarına teklif edilmesi.Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satışa sunulması veya kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle olursa olsun elde bulundurulması.

 

Patent isteme hakkı

Patent isteme hakkı, buluşu yapana veya onun haleflerine ait olup, başkalarına devri mümkündür.Buluş birden çok kişi tarafından birlikte gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, taraflar başka türlü kararlaştırmamışsa, bunlara müştereken ait olur.
Aynı buluş birbirinden bağımsız birden çok kişi tarafından aynı zamanda gerçekleştirilmişse, patent isteme hakkı, daha önce başvuru yapana veya diğerine göre rüçhan hakkı olana aittir.Patent almak için ilk başvuran kişi, aksi sabit oluncaya kadar, patent isteme hakkının sahibidir.

 

Faydalı Model Nedir?

Üretmekte olduğunuz ürünlerdeki en küçük geliştirmeleri bile faydalı model olarak koruma altına alabilir ve rakiplerinizin önüne geçebilirsiniz.
Bir buluşun Faydalı Model ile korunabilmesi için gerekli şartlar  şunlardır;

• Yeni olması,  •  Sanayiye uygulanabilir olması

 

Faydalı Model belgesi verilemeyecek konular;

Patent verilemeyecek konu ve buluşları yanı sıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez.

FAYDALI MODEL BAŞVURU AŞAMASI;

Şekli inceleme yazısının tarafımıza gelmesi ve erken yayın talebinden itibaren ortalama 3 ay sonra başvuru Resmi Gazete de ilana yayınlanır. İlanın süresi 3 aydır.

 

Bunun anlamı da şudur; Üçüncü kişilerin başvurunuza karşıt görüşlerini bildirmeleri için tanınan süredir. Bu süreden sonra yapılan görüşler dikkate alınmaz. Eğer bir yayın süresinde bir itiraza uğrar iseniz TPE itirazları dikkate almadan size Faydalı Model belgenizi vermektedir. Ancak size süresi içerisinde itiraz eden kişilerin belge alındıktan sonra yapmış olduğunuz başvuruya karşı iptal davası açma hakları saklıdır.

 

Belge kararı, Resmi gazetedeki 3 aylık yayın süresinin bitiminden sonraki ortalama 1 veya 2 ay içinde tarafınıza gönderilir. Kararda belirtilen belge hazırlama ücretinin, kararın geldiği tarihten itibaren 3 ay içinde yatırılması gerekmektedir. Aksi takdirde başvurunuz geri alınmış sayılır. Belge ücreti yatırıldıktan sonra ortalama 2 ay içinde Faydalı Model Belgesi tarafımıza gönderilir.

 

Başvuru tarihinden 12 ay sonra ve koruma süresi boyunca yılda bir defa başvuru tarihine tekabül eden gün ve tarihte TPE tarafından talep edilecek sicil kayıt ücreti düzenli olarak ödenmelidir.

 

Neden Patent-Faydalı Model Tescili?

Buluş sahibi buluşunu gerçekleştirmek için emek, zaman ve para harcamaktadır. Buluşun kullanımına sunulmasıyla, buluş sahibi buluşunu toplumla paylaşmak zorunda kalmaktadır.Patent / faydalı model belgesi, buluş sahibine belirli bir süre için üçüncü kişilerin müdahalesi olmadan işletme (kullanma, üretme, satma gibi) hakkını vermektedir.

 

Patent /faydalı model belgesi; buluşçunun emeğine, parasına ve harcadığı zamana ödül olarak verilir. Patent/faydalı model tescili taklitçilerin buluşa sahip çıkmasını engeller ve patentin sahibini buluş üzerindeki hukuki haklarını korur.

 

Buluşların patentle korunması sadece patent sahibine fayda sağlayan bir olgu değildir. Aksine patent sistemi, ülkesel boyutta ve hatta uluslararası alanda önemli işlevlere sahiptir. Buluşların patentle korunması, buluş sahibini ödüllendirmenin yanı sıra, zihin ürünlerinin toplum bireylerince tanınabilmesini sağlayarak toplumsal, kültürel ve teknolojik gelişmeye katkıda bulunmaktadır.

 

Patent ayrıca, önemli bir teşvik aracı da sayılmaktadır; etkin bir patent sistemi, entellektüel, teknik ve mucid yetenekleri buluş yapmaya, iş adamlarını da, yapılan buluşları sanayide uygulamak suretiyle değerlendirmeye teşvik eder. Patentler, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin oluşmasını teşvik eden ve teknik bilginin yayılmasında birinci derecede rol oynayan etkenlerdir. Patent teşvik sistemi, sağladığı koruma itibariyle, imalat faaliyetinin genişletilmesinde fiili ve etkin bir rol üstlenmektedir.

 

Ülkeler aldıkları patent sayılarına göre sıralandıklarında; gelişmiş ülkeler sıralaması oluşmaktadır. İlk sıralarda ABD, Japonya, Almanya bulunmakta, maalesef Türkiye ilk 20 içerisine bile girememektedir. Ancak son yıllardaki başvuru sayılarındaki artış, ülkemizde bu konudaki gelişmelerin habercisi olması bakımdan önemli bir göstergedir.

 

Patent / Faydalı Model Tescil Prosedürleri

 

Patent Tescil Prosedürü Nasıl işler?

 

Başvuru: Başvuru tarihinden 2 ay sonra zorlu olarak araştırma raporu yaptırılmalıdır.
Bu rapor, yapmış olduğunuz buluş konusu ile ilgili daha önce müracaat edilmiş olan patentleri bize göstermektedir. Burada daha önceki patentler ile benzer olanlar belirtilir.
 

İlan: Başvuru tarihinden 18 ay sonra başvuru ile birlikte araştırma raporunun yayınlanır. Başvuru ve rapor 6 ay süre ile Resmi Gazete yayınında kalmaktadır. Araştırma raporunun bize bildirim tarihinden itibaren 3 ay içinde İncelemeli Patent veya İncelemesiz Patent sistemi seçimi yapılması gerekir. Eğer araştırma raporunda buluşumuza benzer bir patent çıkmazsa 20 yıllık olan İncelemeli patenti tercih edebiliriz. Ancak buluşumuzun patent olamayacağına dair patentler var ise 7 yıllık olan İncelemesiz patenti tercih etmemiz daha doğru olacaktır.

 

Eğer İncelemesiz Patent sistemi seçilirse, patent başvurumuza 6 aylık yayın süresi içerisinde üçüncü kişiler tarafından bir itiraz gelmez ise Türk Patent Enstitüsü tarafından İncelemesiz Patent Belgesi kararı bildirilir. Bu kararda belirtilen patent belge ücretini TPE ye yatırdıktan sonra İncelemesiz Patent Belgesi onaylanarak 7 yıllık koruma süresi başlar.

 

Eğer İncelemeli Patent sistemi seçilirse, 6 aylık yayının bitiminden sonra TPE’nin yapacağı bildirimi aldıktan sonra İnceleme Raporu yapılmalıdır. Bu rapor, buluşunuzun patent alacağının resmi olarak belgelenmesi içindir. İnceleme raporunun sonucuna göre başvurumuzun patent olarak kabulü veya reddini içeren raporun iletilir. Eğer rapor olumluysa belge ücreti yatırılarak belge onaylanarak 20 yıllık koruma süresi başlar.

 

FAYDALI MODEL TESCİL PROSEDÜRÜ NASIL İŞLER

 

Başvuru: Şekli inceleme yazısının tarafımıza gelmesi başvurudan itibaren ortalama 2 aydır. İsteğe göre başvuru ile ilgili erken yayın talep edilebilir.
 

İlan: Şekli inceleme yazısının tarafımıza gelmesi ve erken yayın talebinden itibaren ortalama 3 ay sonra başvuru Resmi Gazete de ilana yayınlanır. İlanın süresi 3 aydır. 3 aylık süre içinde üçüncü kişilerin başvuruya karşıt görüşlerini bildirebilirler. Bu süreden sonra yapılan görüşler dikkate alınmaz. Eğer bir yayın süresinde itiraz olursa TPE itirazları dikkate almadan Faydalı Model belgesini vermektedir. Ancak süresi içerisinde itiraz eden kişilerin belge alındıktan sonra yapılmış olan başvuruya karşı iptal davası açma hakları saklıdır.
 

Tescil Karar: Belge kararı, Resmi gazetedeki 3 aylık yayın süresinin bitiminden sonraki ortalama 1 veya 2 ay içinde tarafınıza gönderilir. Kararda belirtilen belge hazırlama ücretinin, kararın geldiği tarihten itibaren 3 ay içinde yatırılması gerekmektedir. Aksi takdirde başvurunuz geri alınmış sayılır. Belge ücreti yatırıldıktan sonra ortalama 2 ay içinde Faydalı Model Belgesi tarafımıza gönderilir.

Patent Verilmeyecek Konular

  • Bilimsel ya da matematiksel teoriler, keşifler veya yöntemler
  • Edebi, sanatsal, tiyatro veya müziğe ilişkin çalışmalar
  • Bilgisayar yazılımları
  • Tıbbi tedavi yöntemleri (insan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri, teşhisler)
  • Konusu kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı buluşlar
  • Bitki veya hayvan türleri yetiştirilme usulleri

 

Hukuki Haklar

 

Patent Hakkının İhlali Durumunda Uygulanacak Cezalar

Patent hakkı ihlal edilen patent sahibi, adli makamlara başvurup kanunda öngörülen hukuk ve ya ceza davalarından birini veya her ikisini açmalıdır.

 

Patente ilişkin haklarınızın bir başkası tarafından ihlal edildiği düşünüyorsanız başvuracağınız mercii, ihtisas mahkemeleri olarak hizmet veren “Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri (FSHHM) ile Fikri ve Sinai Haklar Ceza Mahkemeleridir (FSHCM)

Patent hakkının ihlaline karşı, hem hukuk davaları hem de ceza davaları açılabilmektedir. Patentten doğan hakkı tecavüze uğrayan patent sahibi, mahkemeden, aşağıdaki taleplerde bulunabilir.
1-) Tecavüzün önlenmesi
2-) Tecavüzün durdurulması
3-) Tecavüzün giderilmesi
4-) Tecavüzün tespiti
5-) Tazminat
a) Maddi tazminat b)Manevi tazminat c)İtibar tazminatı
6-) El koyma
7-) Ürünler ve araçlar üzerinde mülkiyet hakkı tanınması
8-) Şekil değiştirme ve imha
9-) Mahkeme kararının ilgililere tebliği, kamuya ilan yoluyla duyurulması ve hükmün ilanı
10-) İhtiyati tedbir.

 

Ceza davaları

KHK hükümlerine uygun olarak tescil edilen patent hakkına tecavüz sayılan fiilleri işleyenler hakkında cezai yaptırımlar uygulanır (m. 73/A). 22.06.2004 tarih 5194 sayılı kanunun KHK md 73/A da yapmış olduğu değişiklik ile müeyyideler ağırlaştırılmış ve faydalı modelin de korunması devlet güvencesi altına alınmıştır.
Değişiklikler uyarınca cezalar, suçun faili ve fiilin niteliğine göre;

1. Bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası,
2. Yirmiyedibin TL’den, kırkaltıbin TL’ye kadar para cezası,
3. İşyerlerinin bir yıldan az olmamak süreyle kapatılması,
4. Suçu işleyenin bir yıldan az olmamak üzere ticaretten men edilmesidir.

 

Yurtdışı Patent Tescilleri

Yurt dışında patent/faydalı model başvurusunda bulunmak isteyen buluş sahipleri veya başvuru sahipleri, bu ülkelerin her birinde, o ülkenin sistemine uygun bir şekilde ve o ülkenin dilinde hazırlanmış ayrı ayrı başvurularda bulunmak zorundadırlar. Birden fazla ülkede buluşlarını koruma altına almak isteyen başvuru sahipleri, tek bir başvuru ile uluslararası başvuru sistemlerinden olan PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) veya EPC (Avrupa Patent Sözleşmesi) başvuru sistemlerinden yararlanabilmektedir.

 

AVRUPA PATENT SÖZLEŞMESİ (EPC)

EPC’nin amacı, buluşların korunması konusunda Avrupa ülkeleri arasında işbirliğinin arttırılması, üye ülkelerin hepsinde geçerli bir “patent verilmesi sistemi”nin kurulması ve Avrupa ülkeleri arasında ortak bir patent hukukunun oluşturulmasıdır. Tek bir başvuru ile Sözleşmeye üye ülkelerde geçerli bir patent koruması sağlanması amaçlanmaktadır. Böylece, daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle bir patent koruması elde etmek mümkündür.

 

Avrupa patenti, bir buluşun EPC’ye üye ülkelerde tek bir başvuru ve tescil prosedürü ile korunmasını sağlayan bir patenttir. Koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır. Başvurunun işlemleri EPO’da devam ederken, herhangi bir üye ülkede geçici koruma elde edebilmek için, başvuruya ait istemlerin o üye ülkenin resmi dilindeki çevirisinin üye ülkenin ulusal ofisine verilmesi gerekir.

 

Başvuruya patent verilmesi kararının ilanından itibaren Avrupa patentinin bir üye ülkede geçerli olabilmesi için, patent fasikülünün o üye ülkenin resmi dilindeki çevirisinin üye ülkenin belirlediği süre içinde, üye ülkenin ilgili resmi kurumuna verilmesi gerekir. Tescil edilen bir Avrupa patentine, tescil kararının Avrupa Patent Bülteninde ilan edilmesinden itibaren dokuz aylık süre içinde itiraz edilebilir.

 

EPC’nin 86 ncı maddesi uyarınca, üçüncü yıldan itibaren Avrupa patent başvurusunun geçerli olduğu yıllara ait yıllık ücretlerin başvuru sahibi tarafından doğrudan EPO’ya ödenmesi gerekmektedir. Bu ödeme, Avrupa patentinin verildiğinin ilan edildiği yıl için son kez yapılmaktadır. Bundan sonraki ödemeler, Avrupa patentinin geçerli olduğu ülkelerin ulusal ofislerine yapılması gerekmektedir.

 

PATENT İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASI (PCT)

Uluslararası patent başvuruları, bir uluslararası Araştırma Otoritesi tarafından “Uluslararası araştırmaya” tabi tutulur. Uluslararası araştırmanın sonuçları, uluslararası patent başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren genellikle 4 veya 5 aya kadar tarafınıza gönderilen uluslararası araştırma raporunda yer alır. Uluslararası araştırma raporu buluşunuzun değerine ait açıklamayı içermez, fakat patent başvurunuzun istemleriyle ilgili tekniğin bilinen durumuna ait dokümanların listesini içerir ve yenilik ve buluş basamağı (aşikâr olmama) soruları ile ilgili olarak, alıntıların muhtemel ilgilerinin kanıtlarını verir. Bu, belirlediğiniz ülkelerde patent elde etme şansınızı değerlendirmenizi sağlar. Olumlu, yani patentin verilmesine engel olmayacağı gözüken önceki teknikle ilgili dokümanları içeren bir araştırma raporu, koruma istediğiniz ülkelerde başvurunuzu devam ettirmenizde yardımcı olacaktır. Rapor olumsuz ise uluslararası başvurunuzdaki istemleri kısmen değiştirme veya yayımlanmadan önce başvuruyu geri çekme şansına sahip olacaksınız. Uluslararası başvuru daha önceden geri çekilmemişse, Uluslararası Büro tarafından rüçhan tarihinden itibaren 18 ayın bitiminden hemen sonra uluslararası araştırma raporu ile birlikte yayımlanır ve her belirlenen ofise bildirilir.

 

Bir uluslararası patent başvurusunda, Paris Sözleşmesine göre (ve bir ölçüde Dünya Ticaret Örgütü çerçevesinde), aynı buluş için yapılmış olan ulusal, bölgesel (örneğin Avrupa) veya uluslararası bir önceki başvuruya dayanarak, bu önceki başvuru tarihinden itibaren 12 ay içinde rüçhan hakkı talep edebilirsiniz. Bir önceki başvuruya dayanarak rüçhan hakkı talep etmiyorsanız, öncelik tarihi uluslararası başvurunuzu yaptığınız tarih olacaktır.

 

Buluşlar Nezaman Başvuruda Bulunmalıdır?

Buluşunuzu gizli tuttuğunuz sürece patent başvurusunu istediğiniz zaman yapabilirsiniz. Ancak profesyonel tavsiye alınması aşağıdaki riskler açısından önemli olabilir;

 

Başvurunun çok erken yapılması ürünün tam olarak geliştirilmemesi veya pazarın ürün için hazır olmaması riskini taşıyabilir.

 

Başvurunun gecikmeli yapılması başkasının aynı fikirlerle kendi adına başvuru yapması riskini taşıyabilir.

 

Patent / Faydalı Model Korumasından Kimler Yararlanabilir ?

Patent Başvurusu Teşvik ve Destekleme Programı Türkiye’nin ulusal ve uluslararası patent başvurularının sayısının arttırılması, kişilerin patent başvurusu yapmaya teşvik edilmesi ve ülkemizde fikri ve sınaî hakların tescili yönünde bilinçlenmeye katkıda bulunulması amacıyla hazırlanmış bir programdır.TÜBİTAK ve TPE arasında Patent teşvik sistemine yönelik İşbirliği (TÜBİTAK) ile (TPE), Türkiye’de ve dünyada Türk menşeli patent başvurularının sayılarını arttırmak amacıyla Patent Başvurusu Teşvik ve Destekleme Esasları Taslağı”nı hazırlamışlardır.


Fikri ve sınaî haklara yönelik ülkesel bilinçlenmeye katkıda bulunmak ve sınai mülkiyet haklarının tescili sürecinde rol alanlara finansal destek verilmesine ilişkin bir teşvik sistemi oluşturmak amacıyla, 2006 Ocak ayında başlayan teknik çalışmaları tamamlayarak “TÜBİTAK ile TPE Arasında Patent Teşvik Sistemine Yönelik İşbirliği Protokolü Taslağı” ve “TÜBİTAK ve TPE İşbirliğinde Gerçekleştirilen Patent Başvurusu Teşvik ve Destekleme Esasları Taslağı”nı hazırlamışlardır.

Bu teşvik sistemi kapsamında, Türk vatandaşı olanlar ile Türkiye sınırları içerisinde faaliyet gösteren Türk hukukuna göre kurulmuş ve Türk tabiiyetinde olan şirketler, söz konusu Protokol taslağı çerçevesinde, TÜBİTAK nezdinde patent desteği için başvuruda bulunacaklar ve bu başvurular “Patent Teşvik ve Destekleme Esasları” çerçevesinde TÜBİTAK tarafından değerlendirilerek teşvik verilip verilmemesine karar verilecektir.

TÜBİTAK; bu destek sistemi kapsamında patent başvuru sahiplerine verilecek olan desteği bütçesinden karşılayacaktır. Teşvik miktarlarını, TPE’nin de görüşünü alarak her yıl yeniden belirleyecektir.

Söz konusu teşvik sistemi ile, incelemesiz patent ve faydalı model başvuruları hariç, incelemeli patent başvuruları, Patent İşbirliği Anlaşması uyarınca yapılan uluslararası patent başvuruları, Avrupa Patent Sözleşmesi uyarınca yapılan bölgesel patent başvuruları ve üçlü patent başvuruları (Triadic Patent: Avrupa, Amerika ve Japonya Patent Ofisleri nezdinde yapılan patent başvuruları) desteklenecektir.

Bu destek, Ulusal başvurular ile Uluslararası veya bölgesel başvuruların TPE tarafından yürütülen kısmı için hibe niteliğinde olacaktır. Uluslararası başvurularla ilgili diğer destekler geri ödemeli olup, herhangi üç ülkede patent verilmesi durumunda hibe niteliğine dönüşecektir.

TÜBİTAK’ın Fikri Haklar ile ilgili biriminin tüm personeli, Hukuk Müşaviri ve TÜBİTAK Başkanının belirleyeceği ve patentlerin ekonomik olarak değerlendirilmesi konusunda bilgi sahibi kişiler ile TPE’nin kendi usul ve esasları çerçevesinde görevlendireceği uzman, avukat veya yönetici kadrosundan seçeceği kişilerden bir Jüri oluşturulacak ve Geri Ödemeli Destek Sistemi” kapsamında görev yapacaktır.

 

Bu sistemden Kimler Faydalanabilirler;
23.08.2006 tarihinden itibaren yapılan patent başvuruları için geçerli olan bu teşvikten, tüm T.C. vatandaşları ile Türkiye sınırları içerisinde faaliyet gösteren, Türk hukukuna göre kurulmuş ve Türk tabiiyetinde olan şirketler yararlanabileceklerdir. Patent vekili, temsile yetkili olmayan buluş sahipleri veya üçüncü şahıslar TÜBİTAK teşvik başvurusundan yararlanamazlar.

Bir Yıl İçerisinde Yapılabilecek Teşvik Başvurusu Miktarı;
Sadece patent başvurularını kapsayan teşvik sisteminde birer yıllık olarak belirlenen teşvik dönemi içerisinde; tüzel kişiler en fazla 20, gerçek kişiler ise en fazla 5 başvuru için teşvik sisteminden yararlanabileceklerdir. Her yıl yeniden belirlenecek olan teşvik miktarı bu yıl, her bir başvuru için 3.000 TL olarak belirlenmiştir.

Teşvik başvuru sahiplerinin, TÜBİTAK’a patent teşviki için başvurmadan önce Türk Patent Enstitüsü’ne patent başvurusunda bulunmuş olmaları ve patent başvuru ücretinin kendileri tarafından ödenmiş olması gerekmektedir. Bu işlemin ardından, şekli uygunluk kararıyla birlikte, patent başvurusu sahibinin TÜBİTAK’ın Araştırma Destek Programları Başkanlığına teşvik başvurusunda bulunması gerekmektedir.

Patent Başvurusu Teşvik ve Destekleme Esasları;

Ulusal Patent Başvuruların Geri Ödemesiz Desteklenmesi,

Uluslararası veya Bölgesel Patent Başvurularının İlk Aşamasının Geri  Ödemesiz Desteklenmesi,

Uluslararası veya Bölgesel Patent Başvurularının Araştırma Raporundan Sonraki İşlem Ücretlerinin Geri Ödemeli Desteklenmesi
NOT: Bu sistem PCT ve EP başvurularını da kapsamaktadır

 

SIKÇA SORULAN SORULAR

1.  TÜBİTAK ve TPE işbirliğinde gerçekleştirilen patent başvurusu teşvik sisteminden kimler faydalanabilecektir?
İlgili patent ofislerinin herhangi birisine başvuru yaparak, başvuru numarası alan T. C. vatandaşları veya Türkiye sınırları içerisinde faaliyet gösteren, Türk hukukuna göre kurulmuş ve Türk tabiiyetinde olan şirketler, üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları bu esaslar kapsamında öngörülen desteklerden yararlanabilirler.

2.  Patent başvurumu bir vekil aracılıyla yaptım. TÜBİTAK’a yapacağım teşvik başvurumu da patent vekilim mi yapacak?
Hayır. TÜBİTAK’a teşvik başvuruları, patent başvurusu sahibi/sahipleri gerçek kişi ise,  patent başvurusu sahiplerinden biri, patent başvurusu sahibi tüzel kişi ise tüzel kişiliği temsile yetkili idari temsilci veya temsilciler tarafından bizzat yapılmalıdır. Başka bir deyişle, yukarıda bahsedilen kişiler dışında, patent vekili, temsile yetkili olmayan buluş sahibi/sahipleri veya üçüncü şahıslar TÜBİTAK’a teşvik başvurusu yapamazlar.

3.  Patent teşvik sistemi ile hangi patent başvuru çeşitleri desteklenecektir?
Patent teşvik sistemi ile, ulusal (TPE nezdinde yapılan) patent başvurularının yanı sıra,  uluslararası (PCT/TRO veya PCT) veya bölgesel (EP/TRO veya EP) patent başvuruları da desteklenecektir.

  • TPE’den alınan şekli şartlara uygunluk bildiriminin TÜBİTAK’a sunulması ve TÜBİTAK tarafından teşvik başvurusunun kabulüne müteakiben,
  • TPE’de her bir patent başvurusu için açılmış hesaba,
  • Bir defaya mahsus olmak üzere, 3,000 TL (bu miktar her teşvik dönemi başlangıcı olan Ocak ayında yeniden belirlenecek) tutarında verilecektir.

 

2. Aşama: Uluslararası (PCT/TRO veya PCT) veya bölgesel (EP/TRO veya EP) patent başvurularının ilk aşamasındaki ücretler için sağlanan geri ödemesiz destek;

  • başvurunun ilgili uluslararası kurumca (WIPO veya EPO) alındığını gösterir belgenin TÜBİTAK’a sunulması ve TÜBİTAK tarafından teşvik başvurusunun kabulüne müteakiben,
  • başvuru sahibi hesabına,
  • bir defaya mahsus olmak üzere, 3,000 TL (bu miktar her teşvik dönemi başlangıcı olan Ocak ayında yeniden belirlenecek) tutarında verilecektir.

 

3. Aşama: Uluslararası (PCT/TRO veya PCT) veya bölgesel (EP/TRO veya EP) patent başvurularının araştırma raporundan sonraki işlem ücretleri için sağlanan geri ödemeli destek;

  • ilgili uluslararası kurumca (WIPO veya EPO) düzenlenen araştırma veya inceleme raporunun TÜBİTAK’a sunulması ve TÜBİTAK tarafından teşvik başvurusunun kabulüne müteakiben,
  • başvuru sahibi hesabına,
  • taksitler halinde, JÜRİ tarafından belirlenecek miktarda, kredi olarak verilecektir.

 

5.  Teşvik süreci nasıl işleyecektir?

 

1. Aşama: Ulusal patent başvuruları;

  • Başvuru sahibi/sahipleri veya vekili TPE’ye patent başvurusunu yapar (Patent başvuru ücretini kendileri öder)
  • Patent başvurusu sahibi (tüzel kişi ise temsile yetkili idari temsilci/temsilciler) TPE’den alınan şekli şartlara uygunluk bildirimi ile TÜBİTAK’a teşvik başvurusu yapar (TBF-1 ve ekleri ile)
  • TÜBİTAK en kısa sürede karar verir.
  • Teşvik başvurusu kabul edilirse, TPE’de söz konusu patent başvurusu için açılan hesaba bir defaya mahsus olmak üzere, belirlenen teşvik tutarı (ilk sene için 3,000 TL) TÜBİTAK tarafından yatırılır.
  • Teşvik başvurusu kabul edilen ulusal patent başvuruları bir vekil aracılığıyla yapıldıysa, ek bir teşvik (ulusal patent başvurusuna sağlanan destek miktarının %15’i olan 450 TL) daha söz konusudur. Bu teşvik, TPE hesabına değil, başvuru sahibinin hesabına yatırılır.
  • Başvuru sahibi veya vekili, teşvik kabulünden sonraki ücret gerektiren patent işlemleri ile ilgili taleplerini TPE’nin teşvik kapsamındaki başvurular için özel olarak düzenlediği formlarla yaparlar. (TÜBİTAK Teşvikli Patent İşlem Formları)
  • Her bir işlem için gereken ücretler ilgili hesaptan düşülecektir. Hesabındaki teşvik miktarı biten başvuruların sonraki işlemlerinin ödemeleri, başvuru sahibi tarafından yapılır.

 

2. Aşama: Uluslararası (PCT/TRO veya PCT) veya bölgesel (EP/TRO veya EP) patent başvurularının ilk aşamasındaki ücretler için sağlanan geri ödemesiz destek; 

  • Başvuru sahibi/sahipleri veya vekili, ilgili ofise patent başvurusunu yapar (Başvuru ücretini kendisi öder)
  • Başvurunun ilgili uluslararası kurumca alındığını gösterir belge ile TÜBİTAK’a teşvik başvurusu yapar (TBF-2 ve ekleri ile)
  • TÜBİTAK en kısa sürede karar verir.
  • Teşvik başvurusu kabul edilirse, teşvik tutarı, başvuru sahibinin TBF-2’de belirtilen hesabına TÜBİTAK tarafından yatırılır.
  • Teşvik başvurusu kabul edilen uluslararası veya bölgesel patent başvuruları, bir vekil aracılığıyla yapıldıysa, ek bir teşvik (ulusal patent başvurusuna sağlanan destek miktarının %15’i) daha söz konusudur. (başvuru sahibinin hesabına)

 

3. Aşama: Uluslararası (PCT/TRO veya PCT) veya bölgesel (EP/TRO veya EP) patent başvurularının araştırma raporundan sonraki işlem ücretleri için sağlanan geri ödemeli destek;

  • Başvuru sahibi/sahipleri veya vekili, ilgili ofise araştırma veya inceleme raporunu düzenletir (gerekli ücretleri kendisi veya uluslararası veya bölgesel patent başvurularının ilk aşamasındaki ücretler için verilen destekle öder)
  • İlgili uluslararası kurumun düzenlediği araştırma veya inceleme raporu ile TÜBİTAK’a teşvik başvurusu yapar (TBF-3 ve ekleri ile)
  • TÜBİTAK ve TPE yetkililerince oluşturulacak bir JÜRİ’nin vereceği görüş doğrultusunda, TÜBİTAK en kısa sürede karar verir (kredi miktarının belirlenmesi de dahil)
  • Teşvik başvurusu kabul edilirse, teşvik tutarı taksitler halinde, başvuru sahibinin TBF-3’te belirtilen hesabına TÜBİTAK tarafından yatırılır.

 

6. Destek kapsamında bir ulusal başvurum var. Buna dayanarak yaptığım uluslararası başvurumun tekrar Türkiye’de ulusal faza geçmesi halinde, yeni bir teşvikten yararlanabilir miyim? 

Hayır. Ulusal aşamada (Türkiye’de) bir patent başvurusu olsun veya olmasın, uluslar arası/bölgesel aşamadan sonra, Türkiye’de ulusal aşamaya geçen hiçbir patent başvurusuna ulusal patent başvuruları için sağlanan geri ödemesiz destek (1. aşama) kapsamında bir teşvik verilmez.

 

7.    Patent başvurularının vekil aracılığıyla yapılması halinde, herhangi bir teşvik daha verilmesi söz konusu mudur?

Evet. 1. ve 2. aşama desteklerinin (ulusal patent başvuruları ile uluslararası veya bölgesel patent başvurularının ilk aşamasındaki ücretler için sağlanan geri ödemesiz destekler) kapsamına giren patent başvuruları, patent vekilleri aracılığı ile yapıldığı ise, ek 450 TL’lik bir destek daha sağlanacaktır. 3. aşama desteğinin (uluslararası veya bölgesel patent başvurularının araştırma raporundan sonraki işlem ücretleri için sağlanan geri ödemeli destek) kapsamına giren patent başvuruları, patent vekilleri aracılığı ile yapıldığı ise, bu aşamada sağlanacak kredi desteği vekil harcamalarında kullanılabilecektir.

 

KOSGEB Teşvikleri – Sınai Mülkiyet Hakkı Desteği

 

Amacı ve Kapsamı

İşletmelerin; sınai mülkiyet haklarının etkin bir şekilde korunmasını sağlamak üzere, Türk Patent Enstitüsü’ne veya WIPO üyesi ülkelerin resmi patent kuruluşlarına yaptıkları başvurular için destek verilmesidir. Sınai Mülkiyet Hakları’nın (Patent, Faydalı Model, Endüstriyel Tasarım ve Entegre Devre Topoğrafyaları) işletmeler tarafından kullanımının yaygınlaştırılarak, işletmelerin haklarının korunması ve sınai mülkiyet bilincinin oluşması sağlanacak, küresel pazarda rekabet güçleri artacaktır.

 

Kimler Yararlanabilir

Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Desteği alan işletmeler ve Stratejik Yol Haritası planı onaylanan KOBİ’ler bu desteklerden yararlanabilirler. Belge alma şartı vardır.

Destek Miktarları ve Şekilleri Destek oranı %70 olmak üzere, destek unsurları ve üst limitleri şu şekildedir:
a) Yurtiçinden alınacak Patent Belgesi için üst limit 6.000 TL, yurtdışından alınacak Patent Belgesi için üst limit 10.000 TL,
b) Yurtiçinden alınacak Faydalı Model Belgesi için üst limit 6.000 TL, yurtdışından alınacak Faydalı Model Belgesi için üst limit 10.000 TL,
c)Yurtiçinden alınacak Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi için üst limit 6.000 TL, yurtdışından alınacak Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesi için üst limit 10.000 TL,
d)Yurtiçinden alınacak Entegre Devre Topoğrafyaları Tescil Belgesi için üst limit 6.000 TL, yurtdışından alınacak Entegre Devre Topoğrafyaları Tescil Belgesi için üst limit 10.000 TL. ‘dir.

 

Başvurular, KOSGEB Uygulama Birimlerine yapılır.
Ayrıntılı bilgi için: http://www.kosgeb.gov.tr

 

Diğer Patent-Faydalı Model Hizmetleri

Yıllık Patent Harcı Takibi  
Patent ve faydalı model belgelerinde hukuki korumanın devamı için geçerlilik süresi boyunca her yıl sicil ücreti ödenmelidir. Firmamız Pendik Patent; takipsizlik ve buna bağlı olarak telafisi mümkün olmayan hak kayıplarını önlemek için yıllık ücretlerin izlenerek zamanında ödenmesi konusunda müvekkillerine periyodik hatırlatma ve resmi sicil ödemelerinin etkin takibi hizmeti vermektedir.

 

Patent Devir

Patent hakkı sahibi kendi isteği doğrultusunda patent hakkını bir başkasına devredebilir.

Patent devir işlemi için; Noter onaylı devir sözleşmesi gereklidir.

 

Patent Lisans

Patent hakkı sahibi kendi isteği doğrultusunda patent hakkını bir başkasına lisans verebilir.
Patent lisans işlemi için; Noter onaylı lisans sözleşmesi gereklidir.

 

Patent Sahibiyle İlgili Değişiklikler 

Patent sahibi patentini tescil ettirdikten sonra tesciliyle ilgili bazı hususların değişikliğini talep edebilir. Örneğin ünvanının, firmasının çeşidinin (nev’i) ,adresinin değişmesi, şirket birleşmesi durumları, bunlarla birlikte ayrıca patent sahibinin ölümü halinde, mirasçılara intikal ettirilmesi veya patentin iptali gibi değişikliklerin TPE Patentler Sicil Dairesi’nde de değiştirilmesi ve buna yönelik kayıt ettirilmesi gerekir.

 

Değişikliğin nedeninin aynı olması kaydıyla, değişiklik talebi bir veya daha fazla patent tesciline ve başvurusuna ilişkin ise bu durumda tescil ve/veya başvuru sayısına bakılmaksızın tek bir başvuruyla işlem gerçekleştirilir..

  • Unvan değişikliği kaydı için; unvan değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi
  • Nevi (şirket türü) değişikliği kaydı için;  Nevi değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi
  • Adres değişikliği için; adres değişikliğini gösterir Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi gereklidir.
  • Şirket birleşmesinin kaydı için; birleşmeyi gösterir belge aslı ya da noter tasdikli sureti gereklidir.
  • Patent veraset ve intikal işlemleri için;  mahkemeden alınmış veraset ilamı gereklidir.
  • Patent rehin işlemi için; rehin sözleşmesi gereklidir.

 

Patent Kullanım Belgesi Sunulması  

Patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi, patentle korunan buluşu kullanmak zorundadır. Kullanma zorunluluğu patentin verildiğine ilişkin ilanın ilgili bültende yayınlandığı tarihten itibaren üç yıl içinde gerçekleştirilir. Patent sahibi veya yetkili kıldığı kişi tarafından düzenlenen enstitü nezdinde buluşu kullanmakta olduğunu kanıtlayacak resmi nitelikli kullanım belgesi, patentin kullanıldığı hakkındaki beyanı kapsamalı ve ticaret veya sanayi odaları, konu ile ilgili meslek kuruluşları veya ilgili başka kurumlarca onaylanmalıdır. İthalat halinde, ithalat belgesi kullanım belgesi yerine geçer.

 

Kullanım belgesinde; patentin tarihi, numarası, buluş başlığı, kullanımın başladığı tarih, beyanda bulunanın adı, adresi, imzası ve tanzim tarihinin bulunması gerekir. Kullanım belgesi ve ithalat belgesi patent siciline kayıt edilir.

 

Faydalı Model Belgesi Başvurusunun Patent Başvurusuna Değiştirilmesi 

Faydalı model belgesi verilmesi hakkında TC. Türk Patent Enstitüsü tarafından alınacak karardan (belge karar yazısı) önce, faydalı model belgesi başvurusu sahibi, başvurusunun patent başvurusuna değiştirilerek işlem görmesini talep edebilir.

 

Patent Bülteni İtirazı veya Savunma Yapılması 

  • ​​İncelemesiz Patent Sisteminde;​

Üçüncü kişiler, yönetmelikte belirtilen şekilde ve araştırma raporunun yayınlandığı tarihten itibaren altı ay içinde, araştırma raporunun içeriği hakkında, ilgili belgeleri de eklemek suretiyle, görüşlerini Enstitü’ye bildirebilir.

 

Üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerini bildirmesi için tanınan sürenin dolmasından sonra, Enstitü, üçüncü kişiler tarafından araştırma raporu ile ilgili olarak bildirilen yazılı görüşleri, görüşleri kanıtlayan belgeler ile birlikte, başvuru sahibine bildirir.

 

Başvuru sahibi araştırma raporu ile ilgili kendi görüşlerini, üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerine karşı, üçüncü kişilerin görüşlerinin bildirimi tarihinden itibaren, üç ay içinde ileri sürebilir ve gerekli görürse istem veya istemlerinde değişiklik yapabilir.

 

Enstitü, tekniğin bilinen durumu ile ilgili araştırma raporunu ve varsa üçüncü kişilerin araştırma raporuna ilişkin görüşlerini dikkate almaksızın, başvuru sahibinin raporla ilgili karşı görüşlerini bildirmesi için belirlenen süre dolduktan sonra, incelemesiz patent verilmesine karar verir.

  • İncelemeli Patent Sisteminde;

 

Üçüncü kişilerce itiraz edilmesi halinde, bütün itirazlar ve bunların kanıtları bekletilmeksizin başvuru sahibine bildirilir. Başvuru sahibi yapılan itirazlara, itiraz süresinin bitiminden itibaren üç ay içinde ve talep ettiği takdirde üç aylık ek bir süre içinde cevap verebilir ve itirazları ortadan kaldırmaya yönelik gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir, gerekli görürse tarifname, resim, istem veya istemleri değiştirebilir.

 

Enstitü, belirtilen süre bittikten sonra, patent verilebilirlik şartları bakımından gerekli incelemeyi başlatır. İncelemenin başlatılması için, başvuru sahibi tarafından süresi içinde yapılan itirazlara cevap verilmemiş olması engel teşkil etmez.

  • Faydalı Model Belgesinde;​

 

Başvurunun ilanından itibaren üç ay içinde, menfaati olan her kişi veya kurum, faydalı model belgesi verilmesi için yapılan başvuruya gerekçe göstererek itirazda bulunabilir. İtirazda faydalı model belgesi verilmesi için gerekli şartların yerine getirilmediği, yenilik niteliğinin olmadığı veya tarifnamenin buluş konusunu uygulayacak yeterlikte açık ve tam olmadığı ileri sürülür. Yapılan yazılı itiraza, itirazı kanıtlayan yazılı deliller eklenir. İtirazlar, itiraz süresi sonunda Enstitü tarafından başvuru sahibine bildirilir.

 

Başvuru sahibi, itirazın tebliği tarihinden itibaren üç ay içinde, itirazlara karşı gerekçeli görüşlerini ileri sürebilir veya gerekli görürse, istem veya istemlerini değiştirebilir veya yapılan itirazları dikkate almaksızın belge verilmesini talep edebilir.

 

Başvuru sahibinin faydalı model belgesi istemeye hakkı olmadığı iddiası ile ilgili merci mahkemedir. Bu tür iddialar için Enstitüye yapılan talepler kabul edilmez.

 

Patent ve Faydalı Model Arasındaki Farklar

 

Patentler için yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri aranırken, faydalı modeller için sadece yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri aranmaktadır.

 

Faydalı model belgesi alınması maliyet ve sürecin kısalığı açısından başvuru sahibinin lehinedir ve araştırma, inceleme işlemlerinin olmaması nedeniyle daha kolaydır. Ancak başvuru sahipleri yeni olmayan buluşlar için Faydalı Model Belgesi alsalar dahi, daha sonra itiraz sahiplerinin açabilecekleri davalar sonucunda mahkeme tarafından bu belgenin iptali söz konusudur. Bu nedenle özellikle Faydalı Model Belgesi başvurusu sahiplerinin yeni olmayan konularda başvuru yapmamaları zaman ve para kaybı olmaması açısından kendi faydalarınadır.

 

PATENT SAHİBİNİN PATENT BELGESİNİ KULLANABİLECEĞİ ŞEKİLLER;

Ürünü sadece kendi üretebilir,
Sözleşme ile üretim ve satıştan gelir elde edebilir,
Patent haklarını başka kişilere devredebilir,
Lisans verme yoluyla patent haklarından kar payı alabilir.
TPE, buluş sahiplerine işleri ile ilgili tavsiye ya da buluşları için maddi destek vermemektedir. Ancak, KOSGEB, KOBİ’ler için patent belgesi alındıktan sonra ödenmiş olan ücretlerin bir kısmını geri ödemektedir.

 

PATENT/FAYDALI MODEL BELGESİ ALINDIKTAN SONRAKİ AŞAMALAR;

Patent/Faydalı Model başvurusu yapıldıktan sonra, başvurunuzun alındığına dair ve başvuru numarasının belirtildiği bir yazı başvuru sahibine gönderilir. Daha sonraki işlemler karşılıklı yazışmalarla başvuru sahibine bildirilir. Ayrıca bir bildirime gerek duyulmaksızın, koruma süresi boyunca, başvuru sahibi, Enstitüye yıllık ücretleri düzenli olarak ödemek zorundadır. Yıllık ücreti ödenmeyen patentlerin patent hakkı sona erer.

 

Patent/Faydalı Model başvurusu yapıldıktan sonra, başvuru sahibinin, başvurusuna benzer başvuruları takip etmesi açısından Yıllık Takip yapılarak, bültene çıkan benzer ürünler buluş sahibine bildirilir.

 

Başvuru yapmadan önce, benzer bir başvurunun olup olmadığını incelemek için yayınlanmış patentler ve diğer dokümanlar üzerinden ön araştırma yapabilir.

 

Patent | Faydalı Model İle İlgili İşlerimiz

  • Patent ve Faydalı Model Tescil başvuru işlemlerinin takip ve sonuçlandırılması.
  • Patent ve Faydalı Model Devir Sözleşmelerinin hazırlanması ve sözleşmelerin Patent Siciline Kayıt İşlemleri.
  • Patent ve Faydalı Model Lisans Sözleşmelerinin hazırlanması ve Lisans sözleşmelerinin Patent Siciline Kayıt İşlemleri.
  • Patent bültenlerinde yayınlanan Patent ve Faydalı Modellere karşı itiraz  işlemleri.
  • Yurt Dışında Patent ve Tescil İşlemleri.
  • Patent ve Faydalı Model taklitlerine karşı Hukuki ve Cezai yaptırımların uygulanması konusunda danışmanlık hizmetleri.
  • Tescilli Patent ve Faydalı Modellerle ilgili Yıllık Harçların Ödenmesinin takibi işlemi.
  • ​Tescilli Patent ve Faydalı Modellerle ilgili Unvan, Adres Değişikliği ve diğer işlemlerin takibi.